ĐƯỜNG SẮT THỦ THIÊM – LONG THÀNH DÀI HƠN 46 KM, TỐC ĐỘ 120 KM/H
Đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành đang được nghiên cứu như một trục giao thông khối lượng lớn kết nối khu Đông TP.HCM với sân bay quốc tế Long Thành. Theo phương án nghiên cứu khả thi, tuyến dài khoảng 46,44 km, thiết kế tốc độ tối đa 120 km/h và dự kiến ứng dụng công nghệ vận hành tự động GoA4.
Không chỉ phục vụ nhu cầu di chuyển đến sân bay, tuyến đường sắt còn được định hướng kết nối với nhiều tuyến metro và đường sắt quan trọng. Khi hoàn thành, công trình được kỳ vọng góp phần hình thành mạng lưới giao thông liên vùng giữa TP.HCM và Đồng Nai.
TỔNG QUAN ĐƯỜNG SẮT THỦ THIÊM – LONG THÀNH
Theo báo cáo nghiên cứu khả thi và thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED), đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành có chiều dài khoảng 46,44 km.
Điểm đầu của tuyến nằm ở khu vực phía Đông ga Thủ Thiêm thuộc tuyến Bến Thành – Thủ Thiêm, phường Bình Trưng, TP.HCM. Điểm cuối được bố trí tại depot Cẩm Đường, xã Xuân Đường, Đồng Nai.
Trong tổng chiều dài tuyến, khoảng 11 km được bố trí đi ngầm và khoảng 34,5 km đi trên cao. Phần còn lại gồm các đoạn chuyển tiếp và tuyến đi trên mặt đất.
Một số thông số đáng chú ý:
- Chiều dài toàn tuyến: khoảng 46,44 km
- Đoạn đi ngầm: khoảng 11 km
- Đoạn trên cao: khoảng 34,5 km
- Tổng số ga theo quy hoạch: 18 ga
- Giai đoạn đầu dự kiến xây dựng: 14 ga
- Tốc độ thiết kế tối đa: 120 km/h
- Công nghệ vận hành dự kiến: GoA4
- Tổng mức đầu tư sơ bộ giai đoạn 1: khoảng 134.169 tỷ đồng, chưa gồm giải phóng mặt bằng
- Mục tiêu hoàn thành: năm 2030
ĐƯỜNG SẮT THỦ THIÊM – LONG THÀNH CÓ 18 NHÀ GA
Theo phương án thiết kế, toàn tuyến dự kiến có 18 nhà ga, gồm 16 ga trên cao và 2 ga ngầm, chưa tính ga Thủ Thiêm. Trong giai đoạn đầu, dự án dự kiến ưu tiên đầu tư 14 nhà ga nhằm tối ưu hiệu quả nguồn vốn.
Tại TP.HCM dự kiến có 6 ga gồm Bình Trưng, Đỗ Xuân Hợp, Vành đai 2, Phú Hữu, Long Trường và Vườn Dừa.
Tám ga còn lại thuộc địa bàn Đồng Nai gồm Long Tân, Phú Thạnh, Tuy Hạ, Nhơn Trạch, Phước Thiền, Xóm Gốc, Long Thành 1 và Long Thành 2.
Việc bố trí hệ thống nhà ga dọc hành lang phía Đông không chỉ phục vụ hành khách đến sân bay Long Thành. Các nhà ga còn có thể trở thành những đầu mối trung chuyển quan trọng khi kết nối với mạng lưới metro và đường sắt khác trong tương lai.
KẾT NỐI THỦ THIÊM VỚI SÂN BAY LONG THÀNH
Vai trò nổi bật của đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành là tạo thêm phương thức giao thông công cộng khối lượng lớn giữa TP.HCM và sân bay quốc tế Long Thành.
Hướng tuyến được nghiên cứu bám theo những hành lang giao thông lớn, trong đó có cao tốc và Vành đai 3. Cách bố trí này giúp tuyến đường sắt tiếp cận nhiều khu vực phát triển đô thị tại TP.HCM, Nhơn Trạch và Long Thành.
Khi sân bay Long Thành đi vào khai thác, nhu cầu di chuyển giữa sân bay với trung tâm TP.HCM được dự báo sẽ rất lớn. Một tuyến đường sắt có năng lực vận tải cao sẽ góp phần giảm phụ thuộc vào ô tô và hạn chế áp lực lên các tuyến đường bộ kết nối sân bay.
KẾT NỐI HÀNG LOẠT TUYẾN METRO VÀ ĐƯỜNG SẮT
Điểm đáng chú ý của đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành nằm ở khả năng liên thông với nhiều tuyến giao thông đường sắt khác thay vì vận hành như một tuyến độc lập.
Tại ga Thủ Thiêm, tuyến dự kiến kết nối với metro Bến Thành – Thủ Thiêm. Đây là mắt xích giúp hành khách từ khu vực trung tâm thành phố tiếp tục hành trình về phía sân bay Long Thành.
Tuyến cũng dự kiến kết nối Metro số 6 tại các ga Vành đai 2 và Phú Hữu, đồng thời kết nối Metro số 10 tại ga Long Trường.
Khi sang địa bàn Đồng Nai, tuyến có điểm kết nối với đường sắt Vũng Tàu – Bà Rịa – Phú Mỹ tại ga Xóm Gốc. Tại khu vực sân bay Long Thành, mạng lưới tiếp tục liên kết với tuyến Bến Thành – Suối Tiên kéo dài và đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam.
Nếu các tuyến được đầu tư đồng bộ, sân bay Long Thành có thể trở thành một đầu mối giao thông đường sắt quan trọng của vùng kinh tế phía Nam.
TỐC ĐỘ TỐI ĐA 120 KM/H
Theo phương án kỹ thuật, tàu trên tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành được thiết kế với tốc độ tối đa 120 km/h.
Trong quá trình khai thác thực tế, tốc độ dự kiến dao động khoảng 80–110 km/h tùy từng đoạn. Mức tốc độ này phù hợp với vai trò của tuyến đường sắt kết nối đô thị và sân bay trên hành trình hơn 46 km.
Năng lực vận chuyển tối đa của toàn tuyến được tính toán ở mức gần 47.000 hành khách mỗi giờ. Bình quân mỗi hướng có khả năng phục vụ hơn 23.400 hành khách mỗi giờ.
Năng lực vận tải lớn là yếu tố quan trọng khi sân bay Long Thành từng bước gia tăng công suất và lượng hành khách trong những giai đoạn tiếp theo.
VẬN HÀNH TỰ ĐỘNG VỚI CÔNG NGHỆ GoA4
Một điểm nổi bật khác trong phương án của đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành là công nghệ tự động hóa GoA4.
GoA4 là cấp độ tự động hóa cao, cho phép đoàn tàu vận hành hoàn toàn tự động mà không cần người lái. Nhiều công đoạn từ khởi hành, dừng tàu đến vận hành thường xuyên có thể được quản lý thông qua hệ thống tự động.
Công nghệ này cũng được định hướng đồng bộ với hệ thống trên trục metro Tham Lương – Bến Thành – Thủ Thiêm. Việc sử dụng nền tảng tương thích sẽ thuận lợi hơn cho quá trình kết nối và quản lý mạng lưới đường sắt đô thị.
TỔNG VỐN GIAI ĐOẠN 1 KHOẢNG 134.169 TỶ ĐỒNG
Sơ bộ tổng mức đầu tư giai đoạn 1 của dự án được đề xuất khoảng 134.169 tỷ đồng, chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng.
Dự án dự kiến được triển khai theo phương thức đối tác công tư PPP, loại hợp đồng xây dựng – chuyển giao (BT). Theo phương án tài chính đang được nghiên cứu, nhà đầu tư huy động nguồn vốn triển khai và được thanh toán bằng quỹ đất kết hợp ngân sách Nhà nước.
Hiện báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án đang trong quá trình được các cơ quan chuyên môn thẩm định. Vì vậy, tổng vốn, phương thức đầu tư và các thông số kỹ thuật vẫn có thể được điều chỉnh trong những bước tiếp theo.
ĐƯỜNG SẮT THỦ THIÊM – LONG THÀNH TÁC ĐỘNG ĐẾN KHU ĐÔNG RA SAO?
Bên cạnh vai trò kết nối sân bay, đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành có thể tạo thêm động lực cho quá trình phát triển đô thị phía Đông TP.HCM và khu vực Đồng Nai.
Hành lang tuyến đi qua hoặc tiếp cận những khu vực như Bình Trưng, Đỗ Xuân Hợp, Phú Hữu, Long Trường, Nhơn Trạch và Long Thành. Đây đều là những khu vực đang có tốc độ đô thị hóa đáng chú ý và hưởng lợi từ nhiều dự án hạ tầng lớn.
Sự xuất hiện của các nhà ga cũng mở ra điều kiện để phát triển đô thị theo mô hình TOD. Nhà ở, văn phòng, thương mại và dịch vụ có thể được tổ chức tập trung quanh các đầu mối giao thông công cộng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất.
Đặc biệt, khu vực Bình Trưng và vùng lân cận Thủ Thiêm có thể đóng vai trò cửa ngõ của tuyến khi ga đầu tiên phía Đông ga Thủ Thiêm được đặt tại đây.
THÊM ĐỘNG LỰC CHO BẤT ĐỘNG SẢN DỌC HÀNH LANG ĐƯỜNG SẮT
Trong dài hạn, đường sắt thường tạo tác động đáng kể đến cấu trúc phát triển của những khu vực mà tuyến đi qua. Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi của bất động sản phụ thuộc vào khoảng cách thực tế đến nhà ga, khả năng kết nối, tiến độ dự án và quy hoạch đô thị xung quanh.
Đối với khu Đông TP.HCM, tuyến Thủ Thiêm – Long Thành sẽ bổ sung thêm một lớp hạ tầng bên cạnh Vành đai 3, cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây và mạng lưới metro đang được quy hoạch.
Khi các công trình này từng bước hình thành, khả năng di chuyển giữa trung tâm TP.HCM, khu Đông và sân bay Long Thành được kỳ vọng ngày càng thuận tiện. Đây là nền tảng đáng chú ý đối với các khu đô thị nằm dọc hành lang giao thông phía Đông.
KỲ VỌNG HOÀN THÀNH ĐƯỜNG SẮT THỦ THIÊM – LONG THÀNH NĂM 2030
Theo kế hoạch đang được nghiên cứu, đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành hướng đến mục tiêu hoàn thành vào năm 2030. Hiện dự án vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và thẩm định các thủ tục cần thiết.
Với chiều dài hơn 46 km, tốc độ tối đa 120 km/h, năng lực gần 47.000 hành khách mỗi giờ và khả năng liên thông với nhiều tuyến đường sắt, dự án được kỳ vọng trở thành một trong những trục giao thông công cộng quan trọng của vùng TP.HCM.
Quan trọng hơn, đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành không chỉ giải quyết bài toán kết nối sân bay. Khi được đặt trong tổng thể mạng lưới metro, đường sắt quốc gia, Vành đai 3 và các tuyến cao tốc, công trình có thể góp phần hình thành một hành lang phát triển mới từ trung tâm TP.HCM qua khu Đông đến Đồng Nai và sân bay quốc tế Long Thành.
